Wisła

Wisła jest najdłuższą polską rzeką (1047 km) i jednocześnie najdłuższym ciekiem uchodzącym do Bałtyku. Źródła rzeki znajdują się w Beskidzie Śląskim, na stoku Baraniej Góry (na wys. 1107 m n.p.m.). Górny odcinek Wisły (do ujścia Przemszy) nosi nazwę Małej Wisły. Wisła uchodzi do Zatoki Gdańskiej, 50 km wcześniej rozdzielając się na dwa ramiona Leniwkę i Nogat i tworząc deltę nazywaną Żuławami Wiślanymi.

Przez wieki Wisła była najważniejszą śródlądowa drogą wodną w Polsce, umożliwiającą transport towarów i żeglugę, jak również wpływającą na rozwój wielu polskich ośrodków handlowych i przeładunkowych. Obecnie jest żeglowna na odcinku 940 km, jednak jesienią żegluga staje się utrudniona lub wręcz niemożliwa ze względu na okresowy spadek poziomu wody. Na szczęście kajaki potrzebują niewielkiej ilości wody pod kilem i spływy kajakowe Wisłą możemy organizować również jesienią.

Poziom wody w Wiśle często podnosi się skutkując powodziami. Aby im zapobiec powstały zbiorniki retencyjne na dopływach w górnym biegu a w niższych partiach rzeka jest skanalizowana (np. okolice Krakowa).

Bieg Wisły umownie dzieli się na 3 odcinki:

  1. górny, od źródeł do Sandomierza,
  2. środkowy, od Sandomierza do ujścia Narwi z Bugiem,
  3. dolny, od ujścia Narwi aż po własne ujście do Bałtyku.

Najważniejszymi walorami przyrodniczymi rzeki są: sąsiedztwo wielu kompleksów leśnych, niski stopień uregulowania, rozwój dzikiej przyrody (lasy łęgowe) oraz aż 6 parków krajobrazowych. Wszystko to sprawia, że kajaki widuje się na Wiśle coraz częściej.

W ostatnich latach wraz ze wzrostem świadomości ekologicznej Polaków, coraz więcej organizacji ekologicznych usiłuje poprawić kondycję królowej polskich rzek. Organizowane są warsztaty edukacyjne, wystawy, happeningi mające na celu pokazanie zarówno piękna Wisły jak i zagrożeń związanych z jej zanieczyszczeniem.

W 1994 roku Klub Gaja zainaugurował ogólnopolską kampanię „Teraz Wisła”, w wyniku której co roku odbywa się Święto Wisły. Biorą w nim udział samorządy lokalne, firmy i instytucje, organizowane są festyny, wystawy, spływy kajakowe czy przejażdżki statkami po Wiśle. Dzięki dwuletniej współpracy z Klubem Gaja największa organizacja ekologiczna na świecie WWF wybrała Wisłę jako modelowy projekt ochrony i rozwoju dolin rzecznych. W 2005 roku ustanowiona została fundacja „Ja Wisła” zajmująca się promocją rzeki oraz rozwojem świadomości ekologicznej wśród mieszkańców Warszawy. Spływy kajakowe Wisłą organizowane rokrocznie przez wiele podmiotów wpisują się w szerokie spektrum działań promocyjnych.

Mieszkańcom nadwiślańskich miast rzeka może wydawać się mało interesującym, zanieczyszczonym ciekiem o uregulowanych brzegach i mętnej wodzie. Rzeczywiście wiele polskich miast jest słabo zintegrowanych z rzeką i zupełnie nie wykorzystuje możliwości jakie niesie ze sobą taka lokalizacja. Kraków i Warszawę można podać jako przykłady miast, w których starano się zagospodarować i udostępnić mieszkańcom nadwiślańskie tereny. Przy brzegach cumuje wiele barek zaadaptowanych na kawiarnie czy restauracje, w sezonie Wisłą kursują wycieczkowe statki pasażerskie i tramwaj wodny, powstaje coraz więcej wypożyczalni kajaków. Nad brzegami Wisły organizowane są też wystawy, pokazy filmów, happeningi czy koncerty.

Aby jednak przekonać się jak Wisła wygląda naprawdę trzeba wydostać się poza obwałowania przeciwpowodziowe, betonowe nabrzeża i stopnie wodne. Usiąść na piaszczystej, dzikiej plaży i poobserwować baraszkujące w rzece wydry. Posłuchać śpiewu ptaków w nadrzecznych zaroślach. Zadziwić się pluśnięciem rybiego ogona przy brzegu. Powiosłować w kierunku zachodzącego słońca, gdzieś w dali pozostawiając „wieże miast i łuny świateł” i już zawsze tęsknić za leniwym nurtem tej wielkiej i pięknej rzeki. Kajaki to chyba najlepszy sposób na zaprzyjaźnienie się z Wisłą i poznanie jej prawdziwego oblicza.

 

Szlak kajakowy Wisły

Planując spływ kajakowy Wisłą należy bezwzględnie pamiętać o podstawowych zasadach bezpieczeństwa na wodzie. Szerokość koryta rzeki waha się od kilkudziesięciu do kilkuset metrów, więc w sytuacji awaryjnej może okazać się, że do brzegu jest bardzo daleko. Spływ Wisłą polecamy osobom posiadającym doświadczenie w pływaniu kajakiem przy różnych stanach wody. W okresie niskich stanów kajakarz musi umieć odnaleźć główny nurt na szeroko rozlanej rzece. Podczas wysokiego poziomu Wisłą płynie ogromna masa wody z dużą prędkością i porywanie się na spływ w takich warunkach bez znajomości technik wiosłowania, asekuracji, podstaw ratownictwa i locji kajakowej może zakończyć się tragedią. Trzeba także podkreślić, iż podczas spływów rzekami gdzie przebiega szlak żeglugowy warto znać podstawy prawa wodnego. Umożliwi nam to odczytanie i wykorzystanie znaków żeglugowych (co ułatwia wybieranie drogi płynięcia w kilkuset metrowym korycie) oraz zapewni bezpieczeństwo w przypadku napotkania innych jednostek pływających.

Spływ kajakowy Wisłą to przygoda w formie czystej. Wisła kusi swym rozmachem, urzeka urodą, zadziwia brakiem zagospodarowania. Potężna, dzika rzeka w sercu Europy. Obowiązkowy szlak dla każdego szanującego się kajakarza.

Polecamy spływ Nidą do Wisły – ujście Nidy do Wisły to 175km poniższego kilometraża. W zależności od miejsca startu szlak kajakowy Nidy ma około 120km, potem można płynąć Wisłą.

Uwaga: kilometraż Wisły jest liczony w odwrotnym kierunku niż kilometraże pozostałych prezentowanych szlaków kajakowych, tzn. im bliżej ujścia tym dalszy kilometr rzeki. Dzieje się tak, ponieważ Wisła jest szlakiem żeglownym, który rządzi się swoimi prawami.

Kilometraż

75,4 km (l) Kraków, zespół klasztorny ss. Norbertanek, ujście rzeki Rudawy, kajaki wodujemy przy bulwarze
76,45 km (l) Kraków, most drogowy Dębnicki, za nim Wawel - zamek królewski i katedra, klasztor oo. Paulinów na Skałce. Możliwość dobicia do betonowego nadbrzeża
77,22 km Kraków, most drogowy Grunwaldzki
78,3 km Kraków, most drogowy Piłsudskiego
78,5 km Kraków, kładka o. Bernatka, szlak pieszo – rowerowy
79,0 km Kraków, most Powstańców Śląskich
79,15 km Kraków, most kolejowy
79,73 km Kraków, most drogowy Kotlarski
80,33 km Kraków, most kolejowy
80,8 km Kraków, śluza Dąbie, nad nią most. Przy przeprawach przez śluzy, zgodnie z przepisami prawa wodnego, kajakarze mają obowiązek założenia kamizelek asekuracyjnych!
82,9 km (l) Kraków, most drogowy Łęg. W oddali widoczne kominy elektrociepłowni
83,2 km rurociąg grzewczy
87,9 km Kraków, most drogowy Wandy
90,5 km (l) Kraków, port Kujawy; przystań Polskiego Jacht Klubu
92,6 km Przewóz, śluza. Poniżej z reguły wody jest zbyt mało by ze śluzy wypłynąć: wewnętrzny i zewnętrzny próg dolnych wrót tuż pod powierzchnią wody, z niewielkim przelewem. W dolnym kanale śluzy kamieniste mielizny wystające nad powierzchnię wody aż do połączenia z rzeką. Płyniemy rzeką (nie wpływając w kanał do śluzy (l)) aż do elektrowni. Przenoska lewą stroną na długości ok 100m za elektrownię i znajdujący się poniżej próg. Koniec skanalizowanego odcinka Wisły, odtąd rzeka o dość silnym nurcie płynie głębokim korytem, uregulowana przez tamy, szeroka na kilkadziesiąt metrów
98,0 km (l) Przylasek Rusiecki, most kolejowy
102,4 km Niepołomice, most drogowy; w pobliżu sklep. Do centrum miasta w prawo 2 km, tam zamek renesansowy i kościół fundowany przez Kazimierza Wielkiego
107,5 km (l) Koźlica Igołomska; stąd 2 km do Igołomi, gdzie warto obejrzeć kościół gotycki, pałac, muzeum archeologiczne, kuźnię z XIX w.
111,0 km (p) Łaźnia, w pobliżu rzeki rezerwat przyrody "Koło w Puszczy Niepołomickiej", z lewej Wawrzeńczyce - port remontowy
119,3 km Nowe Brzesko, bystrze z kamiennymi płytami w korycie. Można przepłynąć bez problemu prawą stroną. Na prawym brzegu w pobliżu resztki Puszczy Niepołomickiej - rezerwaty przyrody "Wiślisko Kobyle" i "Lipówka"
121,2 km Nowe Brzesko, most drogowy. Do centrum w lewo 1 km, tam zabytkowy kościół
124,0 km (l) Hebdów, opactwo Norbertanów (XIII- XVIII w.), na lewym brzegu rozległe piaszczyste plaże. Dalej przez kilkanaście kilometrów na lewym brzegu widoczne malownicze wzgórza, często z klifowymi urwiskami. Prawy brzeg niski; przy brzegach ładne plaże
134,6 km (p) ujście rzeki Raby
144,0 km (l) ujście rzeki Szreniawy
145,2 km (p) Górka, most drogowy
150,7 km (l) Przemyków , we wsi kościół gotycki
153,0 km (l) ujście rzeki Nidzicy
160,6 km (p) ujście Dunajca, (l) Opatowiec , prom górnolinowy, przy nim pomnik J. Piłsudskiego upamiętniający walki Legionów z 1914 roku, na wysokiej skarpie ładnie położony kościół, przy rynku sklepy. W korycie Wisły o szerokości do kilkuset metrów zaczynają się pojawiać mielizny, łachy piachu, kępy
169,0 km Nowy Korczyn, prom; Można dobić do lewego brzegu przy promie. Do centrum położonego nad Nidą w lewo 1,5 km. W mieście dwa ciekawe kościoły, ruiny synagogi (XVII w.), domy (XVI - XVIII w.), sklepy i bankomat
175,4 km (l) ujście rzeki Nidy (popularny szlak kajakowy)
188,2 km (p) Odmęt, dogodne dojście do brzegu z dojazdem samochodowym, obok gospodarstwo agroturystyczne
193,8 km (p) Szczucin, most drogowy, w mieście kościół barokowy, ciekawe muzeum drogownictwa
219,0 km (p) Gliny Wielkie, w korycie duża wyspa, płynąć w lewo
221,0 km (l) Winnica, prom; w odległości 2 km Połaniec, gdzie warto zobaczyć kopiec Kościuszki, kościół neogotycki i dawny cheder (szkołę religijną) przy synagodze z XVIII w.
222,0 km (l) ujście rzeki Czarnej
223,6 km (l) elektrownia cieplna Połaniec, przy niej próg przeponowy, piętrzący wodę przy niskich stanach. Mimo niewielkiej wysokości tworzy się poniżej niego groźny odwój na całej szerokości rzeki. Pionowe obmurowanie uniemożliwia rozstawienie asekuracji. Próg jest dobrze oznakowany już przed elektrownią, ale zachowując ostrożność można podpłynąć dosyć blisko niego wzdłuż prawego brzegu. Kajaki przenosimy prawą stroną po betonowym nabrzeżu; ok. 20 m
225,8 km (l) Tursko Małe, port remontowy. W odległości ok. 3 km leśny rezerwat przyrody "Zamczysko Turskie"
226,9 km (p) ujście rzeki Wisłoki
232,2 km (p) Zaduszniki, most kolejowy
242,7 km (p) Baranów Sandomierski, prom. Około 1 km do zamku renesansowego, obecnie muzeum. W mieście również renesansowy kościół
247,7 km Chmielów, most kolejowo-drogowy. Po prawej elektrociepłownia i kopalnia siarki
254,8 km Tarnobrzeg (p), prom; Dogodne miejsce dobijania po prawej stronie. W pobliżu, na osiedlu sklep czynny 7 dni w tygodniu; w mieście warto zobaczyć barokowy klasztor dominikanów i pomnik B.Głowackiego
256,0 km (p) Dzików, dzielnica Tarnobrzega, pałac neogotycki
267,5 km Sandomierz, przystań statków wycieczkowych. Stąd najbliżej na starówkę. Spośród licznych zabytków na szczególną uwagę zasługują ceglany kościół św. Jakuba z XIII w., katedra, rynek z ratuszem, podziemia udostępnione do zwiedzania, zamek mieszczący muzeum, Brama Opatowska i wąwozy lessowe
269,0 km Sandomierz, most drogowy. Z lewej Góry Pieprzowe - wschodni kraniec Wyżyny Sandomierskiej, rezerwat przyrody stepowej
273,0 km (p) Zalesie Gorzyckie, most kolejowy
279,7 km (p) ujście Sanu, dalej z lewej ujście Opatówki. Odtąd zaczyna się najciekawszy odcinek Wisły z licznymi kępami i łachami w korycie. Rzeka poszerza się dwukrotnie. Taki charakter rzeka będzie miała w zasadzie aż do Płocka.
287,6 km (l) Zawichost, prom dolnolinowy, wodowskaz. Do miasta około 300m. W miasteczku dużo sklepów, apteka i bankomat. Samo miasto bardzo ładne, z 1148 r. Nad rzeką dwa kościoły(oświetlone w nocy), jeden z absydą z XI w, drugi z XIII. Nad rzeką znajduje się piaskarnia, a na wodzie pracuje pogłębiarka. Przy niskim stanie spod lustra wody na środku rzeki mogą wyłonić się ruiny zamku, który bronił przeprawy przed wiekami
295,2 km (p) ujście Sanny, za nim malownicze kredowe urwiska
298,4 km Annopol, most drogowy. Do miasta w prawo 1 km, tam warto zobaczyć kościół drewniany
304,0 km (l) Nowe , wysoki zalesiony brzeg, na jego końcu widoczny kościół w Słupi Nadbrzeżnej
308,0 km (l) Słupia Nadbrzeżna, wieś
313,0 km (p) Wałowice, wieś
319,0 km (p) Józefów, wieś przy ujściu Wyżnicy, w niej kościół barokowy i dawny pałac Potockich (1919 r.)
321,5 km (p) Łopoczno, wieś, w niej sklep spożywczo - przemysłowy
324,0 km (l) ujście rzeki Kamiennej, z prawej kamieniołom
327,3 km (p) Piotrawin, kościół gotycki i kaplica ufundowana przez Zbigniewa Oleśnickiego
331,7 km (l) ujście rzeczki Krępianki, widoczny Solec
333,0 km (l) Solec nad Wisłą. Miasteczko leżące w zasadzie nad Krępianką, tworzącą u ujścia do Wisły rozległy zarośnięty zalew. Trudno tam podpłynąć, by zwiedzić Solec: ruiny zamku, ruiny kościoła na kępie, trzy kościoły zabytkowe, należy się tam udać od promu w Kłudziu ok. 2 km
335,0 km (l) Kłudzie, prom, przy nim bar
340,9 km (l) ujście rzeki Iłżanki
342,0 km (l) Chotcza Dolna, wieś
351,0 km (p) Zastów Polanowski, wieś
354,5 km (p) Męćmierz, wiatrak na wysokim, urwistym wzgórzu, wcześniej na Wiśle "Krowia Wyspa", rezerwat ornitologiczny
356,7 km (l) Janowiec, prom dolnolinowy. Warto zwiedzić odległe o 1,5 km ruiny zamku, kościół z XVI w. i skansen
358,0 km (p) Kazimierz Dolny. Na przystani jachtowej (wejście zaraz na początku nabrzeża, przy którym cumują statki wycieczkowe) możliwość odpłatnego rozbicia namiotów; wiele zabytków, m.in. zamek, kościoły, w tym fara przy rynku, synagoga, spichrze, kamienice, muzea
363,0 km (p) Bochotnica, prom, ujście rzeczki Bystrej. Na zboczu w odległości około 2 km ruiny zamku z XIV w. niewidoczne z rzeki
371,5 km (p) Puławy, Góra Puławska (l), most drogowy. Można wylądować pod nim na prawym brzegu, stąd najbliżej do zespołu parkowo-pałacowego Czartoryskich w Puławach, obecnie muzeum. Można też spłynąć około 800 m i zatrzymać się zaraz za wejściem do portu, u stóp zajazdu-restauracji. W Górze Puławskiej kościół barokowo-klasycystyczny.
374,2 km Puławy, nowy most drogowy, z prawej zakłady azotowe, można się zatrzymać przy odnowionym nabrzeżu
380,0 km (p) Wólka Gołębska, wieś
382,0 km (p) Gołąb, we wsi kościół renesansowy
392,0 km (p) ujście Wieprza
392,3 km most kolejowy, z prawej fortyfikacje twierdzy Dęblin
393,4 km (p) Dęblin, most drogowy. W mieście można obejrzeć cerkiew drewnianą i klasycystyczny zespół pałacowy
414,0 km (p) Wróble Wargocin, kościół
422,0 km (p) Przewóz Maciejowicki. 3 km do Maciejowic, gdzie warto zobaczyć klasycystyczny ratusz i kościół oraz pomnik T. Kościuszki
425 km (l) Świerże Górne, elektrownia Kozienice, Przepływając koło niej z pewnością zauważymy różnicę w temperaturze wody. Jest ona wyczuwalna gołą ręką. Przed elektrownią ujście rzeki Zagożdżonki i prom
427,5 km (l) Wilczkowice Górne, nabrzeże, we wsi sklep
431,0 km (l) ujście rzeki Radomki
441,0 km (p) Ruda Tarnowska, we wsi sklep spożywczy, ujście rzeczki Promnik
445,0 km (p) Skurcza
451,0 km (p) ujście rzeki Wilgi
452,0 km (p) Wólka Gruszczyńska
455,0 km (l) Mniszew, w odległości ok. 1 km w lesie skansen wojskowy
457,0 km (l) ujście Pilicy
463,0 km (p) Gusin
469,0 km (l) Ostrówik, stąd można udać się 4 km do ruin zamku w Czersku
471,0 km (p) Radwanków Szlachecki
476,2 km (l) Góra Kalwaria, most drogowy, przed nim z lewej mały port motorowodniacki, gdzie można się zatrzymać. Stamtąd do miasta ok. 1 km, po drodze przy szosie restauracja. W Górze Kalwarii kilka zabytków: 6 kościołów i kaplic, dawne kolegium Pijarów, ratusz i kramy z XIX w.
477,6 km Góra Kalwaria, most kolejowy
482,0 km (p) Kępa Nadbrzeska
486,0 km (p) Nadbrzeż , umocnione brzegi Wisły. Idąc 2 km w prawo, dotrzemy do późnobarokowego zespołu pałacowego w Otwocku Wielkim
490,0 km (p) ujście rzeki Świder
491,9 km (l) Ciszyca
494,0 km (l) ujście rzeki Jeziorki
504,2 km (l) Warszawa Siekierki, elektrociepłownia
506,0 km (p) port w Warszawskim Klubie Wodniaków PTTK, możliwość zakończenia spływu/ wodowania kajaków
507,1 km Warszawa, drogowy most Siekierkowski
510,0 km w nurcie Gruba Kaśka, ujęcie wody w Warszawie, budynek studni miejskiej stojący w korycie rzeki
511,0 km (l) wejście do portu czerniakowskiego przy pomniku Sapera. Około 300 m w głąb portu za bramą powodziową, w porcie odbywają się spotkania Fundacji Ja Wisła. Na brzegu barka "Herbatnik", możliwość postoju lub zakończenia spływu